Gruzja

Warto wiedzieć

1. 1Gruzja ma własne pismo, jedno z zaledwie kilku na świecie, a jego zakrzywione litery nie są używane do niczego innego. Język gruziński należy do rodziny kartwelskiej i nie jest spokrewniony z rosyjskim, tureckim ani ormiańskim.
2. 2Archeolodzy znaleźli ślady winiarstwa sięgające około ośmiu tysięcy lat, a wiele rodzin do dziś robi wino w domu. Część z nich fermentuje w dużych glinianych naczyniach zwanych kwewri, zakopanych w ziemi.
3. 3Chaczapuri, pieczywo z serem, występuje w wersjach regionalnych, a najbardziej znane jest adżarskie, w kształcie łodzi, z jajkiem na wierzchu. Chinkali, pierogi z płynnym nadzieniem, tradycyjnie je się rękami, trzymając pierożek za węzełek.
4. 4Wielki Kaukaz biegnie wzdłuż północnej granicy, a wsie takie jak Kazbegi i Swanetia leżą wśród jednych z najwyższych szczytów Europy. Swanetia słynie ze średniowiecznych kamiennych wież obronnych.
5. 5Uczta zwana supra prowadzona jest przez toastmistrza, tamadę, który wygłasza długą serię toastów w trakcie posiłku. Tradycyjnie podczas toastów pije się wino, a nie sączy je samo.
6. 6Walutą jest lari, a kraj ma bardzo dawną chrześcijańską tradycję; chrześcijaństwo przyjęto jako religię państwową w IV wieku.

Porady na pierwszy pobyt

• Marszrutki, czyli minibusy, łączą tanio większość miejscowości, ale bywają zatłoczone i odjeżdżają, gdy się zapełnią. W górach lub przy kilku przystankach w ciągu dnia częstym i praktycznym wyborem jest wynajęcie kierowcy.
• Karty są powszechnie przyjmowane w Tbilisi i większych miastach, ale w wioskach, na targach i w marszrutkach przydadzą się gotówka w larach.
• Zamów kilka dań do dzielenia i spróbuj potraw regionalnych, bo kuchnia różni się na wschodzie, zachodzie i w górach. Zapytaj o wino domowe, które często jest bardzo dobre.
• Podczas wizyty w kościołach i klasztorach zakryj ramiona i kolana; w niektórych miejscach kobiety powinny mieć chustę na głowie lub spódnicę. Wiele obiektów udostępnia okrycia przy wejściu.
• Jedź ostrożnie albo niech prowadzi ktoś inny. Górskie drogi są wąskie i kręte, a miejscowa jazda bywa szybka i nieprzewidywalna.
• Jeśli zaproszono cię do stołu, przyjmij przynajmniej odrobinę tego, co zaoferowano. Gościnność traktuje się poważnie, a odmowa wszystkiego może zostać odebrana jako niegrzeczność.

Kiedy jechać

Wiosna i wczesna jesień są najwygodniejsze dla większości podróży, z łagodną pogodą w miastach i zieloną lub złocistą okolicą. Jesień to także czas zbiorów winogron, co czyni ją dobrą porą dla regionów winiarskich. Latem jest gorąco w Tbilisi i na nizinach, ale to doskonały czas na góry i wybrzeże, a zima przynosi śnieg na wysokogórze i bardziej odpowiada narciarzom niż wędrowcom.

Jak poruszać się po kraju

Większość gości przylatuje do Tbilisi, a stamtąd pociągi łączą stolicę z miastami takimi jak Kutaisi i Batumi; podróż jest wygodna i prosta. Minibusy, wspólne taksówki i autobusy docierają niemal wszędzie indziej, także do górskich wiosek, choć są wolniejsze i mniej przewidywalne. Wielu podróżnych wynajmuje też samochód z kierowcą na dzień lub kilka dni, zwłaszcza na góry i do regionów winiarskich.